Łączenie rodzin dla migrantów zarobkowych w Berlinie

Prawo federalne: zasada łączenia rodzin (§ 27, § 29 AufenthG)

Łączenie rodzin jest uregulowane jednolicie w całym kraju w Aufenthaltsgesetz. § 29 Abs. 1 AufenthG wymaga, aby osoba mieszkająca w Niemczech posiadała zezwolenie na osiedlenie się, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, zezwolenie na pobyt, Blaue Karte EU, ICT-Karte lub Mobiler-ICT-Karte oraz aby dostępne było wystarczające mieszkanie. § 27 Abs. 3 AufenthG pozwala urzędowi odmówić wydania, jeśli osoba, do której następuje dołączenie, jest zależna od świadczeń według SGB II lub SGB XII na utrzymanie innych członków rodziny lub gospodarstwa domowego; od przesłanki z § 5 Abs. 1 Nr. 2 AufenthG (brak interesu w wydaleniu) można w określonych przypadkach odstąpić.

Dołączenie małżonka (§ 30 AufenthG)

Wymagane są pełnoletność obojga małżonków oraz – co do zasady – wykazanie przed wjazdem podstawowej znajomości języka niemieckiego przez dołączającego małżonka. „Podstawowa” znajomość odpowiada według § 2 Abs. 9 AufenthG poziomowi A1 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego (GER). § 30 Abs. 1 Satz 3 AufenthG wymienia kilka wyjątków od tego obowiązku językowego, w tym (Nr. 5) dołączenie do posiadaczy Blaue Karte EU, ICT-Karte, Mobiler-ICT-Karte lub tytułu pobytowego według §§ 18a, 18b, 18c Abs. 3 AufenthG w celu zatrudnienia jako pracownik na stanowisku kierowniczym lub kadra zarządzająca, a także (Nr. 7) dołączenie do osób, które bezpośrednio przed wydaniem zezwolenia na osiedlenie się posiadały Blaue Karte EU lub zezwolenie na pobyt według §§ 18a, 18b, 18d, 19c Abs. 1 AufenthG. Dla specjalistów w rozumieniu tego działu (posiadacze Chancenkarte nie są wyraźnie objęci tymi wyjątkami, ponieważ sama Chancenkarte nie jest tytułem, do którego można dołączyć w sposób uprzywilejowany według § 30) oznacza to: małżonkowie posiadaczy Blaue Karte EU, ICT-Karte oraz tytułów z § 18a/18b/18c-Abs.-3 są z reguły zwolnieni z obowiązku A1 przed wjazdem.

Dołączenie dzieci (§ 32 AufenthG)

Małoletnim dzieciom stanu wolnego wydaje się zezwolenie na pobyt, jeśli oboje rodzice lub rodzic mający wyłączną władzę rodzicielską posiadają jeden z tytułów pobytowych wymienionych w § 32 Abs. 1 AufenthG – w tym Blaue Karte EU, ICT-Karte i zezwolenie na osiedlenie się. Dzieci od 16 lat muszą według § 32 Abs. 2 AufenthG dodatkowo wykazać znajomość języka niemieckiego albo na podstawie dotychczasowego wykształcenia i warunków życia musi być zapewnione, że zdołają dostosować się do warunków życia w Niemczech – ta dodatkowa przesłanka odpada, jeśli jeden z rodziców posiada Blaue Karte EU, ICT-Karte, Mobiler-ICT-Karte lub tytuł według §§ 18a, 18b, 18d, 18f AufenthG. § 32 Abs. 4 AufenthG pozwala ponadto na zezwolenie na pobyt w indywidualnym przypadku w celu uniknięcia szczególnie trudnej sytuacji.

Mieszkanie i środki utrzymania: ułatwienia dla specjalistów

§ 29 Abs. 5 AufenthG wyraźnie zwalnia z wymogu mieszkania małżonków i małoletnie dzieci stanu wolnego posiadaczy Blaue Karte EU, ICT-Karte, Mobiler-ICT-Karte lub tytułu według §§ 18a, 18b, 18c Abs. 3, 18d, 18f, 19c Abs. 1 AufenthG dla określonych zatrudnień (pracownicy na stanowiskach kierowniczych, kadra zarządzająca, naukowcy itp.). W przypadku posiadaczy Blaue Karte EU odpadają według § 29 Abs. 1 Satz 2–3 AufenthG dodatkowo wymóg mieszkania i określone wymogi dochodowe, jeśli wspólnota rodzinna istniała już w innym państwie członkowskim UE, a dana osoba posiadała wcześniej Blaue Karte EU innego państwa członkowskiego. Czy dla tych grup całkowicie odpada także ogólne zabezpieczenie środków utrzymania według § 5 Abs. 1 Nr. 1 AufenthG, nie wynika jednoznacznie ze sprawdzonych źródeł (zob. „Uwaga”).

Wykonanie w Berlinie: właściwa siedziba LEA

Landesamt für Einwanderung (LEA) jest w Berlinie właściwym urzędem ds. cudzoziemców. Siedziba główna przy Friedrich-Krause-Ufer 24, 13353 Berlin, wydaje zezwolenia na pobyt ze względów rodzinnych i humanitarnych; jest osiągalna telefonicznie pod numerem 030 90269-4000, osobista wizyta jest możliwa tylko po rezerwacji terminu online. Dla członków rodziny osób, których własny tytuł pobytowy został wydany w siedzibie przy Keplerstraße 2, 10589 Berlin – dotyczy to m.in. Chancenkarte, Blaue Karte EU, tytułów z § 18a/18b i ICT-Karte – właściwa jest według oficjalnego zestawienia siedzib również siedziba przy Keplerstraße. Od 23.03.2026 można składać wnioski online dla sześciu grup przypadków ze względów rodzinnych (m.in. zagraniczni małżonkowie i małoletnie dzieci cudzoziemców), wyraźnie oddzielnie od procedury online dla tytułów związanych z zatrudnieniem.

Procedura wizowa za granicą

Dołączający członkowie rodziny potrzebują z reguły przed wjazdem krajowej wizy w celu łączenia rodzin, o którą wnioskuje się we właściwym niemieckim przedstawicielstwie zagranicznym w kraju zamieszkania. Wniosek składa się online przez Auslandsportal Auswärtiges Amt (Federalnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych); po sprawdzeniu przesłanych dokumentów następuje zaproszenie na osobistą wizytę z rezerwacją terminu, podczas której przedkłada się oryginały dokumentów, pobiera dane biometryczne i uiszcza opłatę wizową. W ramach reorganizacji wydziałów wizowych w 2026 dla poszczególnych placówek (m.in. Amman, Bejrut, Erbil) wprowadzono zmiany dotyczące właściwości i przejmowania terminów.

Rozgraniczenie: łączenie rodzin przy migracji zarobkowej a przy statusie ochronnym

Łączenie rodzin z migrantami zarobkowymi (tej strony tematycznej) opiera się na strukturalnie innej podstawie prawnej niż łączenie rodzin z osobami uprawnionymi do azylu, uznanymi uchodźcami lub osobami objętymi ochroną uzupełniającą. Dla osób objętych ochroną § 29 Abs. 2 AufenthG przewiduje pod pewnymi warunkami (m.in. złożenie wniosku w ciągu trzech miesięcy od uznania) uprzywilejowane dołączenie bez dowodu mieszkania i dochodu; dla innych form ochrony (np. § 25 Abs. 3–4a, § 25a/25b AufenthG) dołączenie jest natomiast według § 29 Abs. 3 AufenthG możliwe tylko ze względów prawnomiędzynarodowych lub humanitarnych. Te szczególne zasady prawa azylowego nie są tu omawiane szczegółowo – zob. osobną stronę tematyczną o łączeniu rodzin w przypadku osób potrzebujących ochrony.