Anerkennungspartnerschaft (Tanınma Ortaklığı): Tanınma süreci devam ederken Berlin'de çalışmak

Hukuki dayanak: § 16d Abs. 3 AufenthG

§ 16d Abs. 3 Satz 1 AufenthG uyarınca bir yabancıya, yurt dışında edindiği mesleki niteliğinin tanınmasına yönelik bir işlemin yürütülmesi için, eşlik eden nitelikli bir işte çalışmayla birlikte, aşağıdaki şartların hepsi birlikte mevcutsa bir Aufenthaltserlaubnis (oturum izni) verilmelidir: (1) kişi ya menşe ülkede devletçe tanınmış, en az iki yıllık eğitim süreli yabancı bir mesleki niteliğe ya da menşe ülkede devletçe tanınmış yabancı bir üniversite diplomasına sahiptir; (2) somut bir iş teklifi vardır; (3) yabancı ile işveren arasında, kişinin gelişten sonra gecikmeden yetkili kurumda tanınma işlemini başlatmayı, işverenin de bunun için gerekli nitelendirme önlemlerini iş ilişkisi çerçevesinde mümkün kılmayı taahhüt ettiği bir anlaşma vardır; (4) işveren bir eğitim veya ek nitelendirme (Nachqualifizierung) için uygundur; (5) kişi yeterli Almanca bilgisine sahiptir; (6) Bundesagentur für Arbeit (Federal İş Ajansı) onay vermiştir veya iş onaya tabi değildir. Bir meslek icra izni (Berufsausübungserlaubnis) gerekli olacaksa ve işveren toplu sözleşmeye bağlıysa ya da kilise çalışma koşullarına tabiyse ve bu koşullara göre ücret ödüyorsa veya işveren § 72 SGB XI uyarınca onaylanmış bir bakım kuruluşuysa, esas olarak istenen „nitelikli“ iş şartından vazgeçilir – her iki durumda da sınıflandırma ve ücret hedeflenen asıl mesleğe uygun olmalıdır.

Süre ve Bundesagentur für Arbeit onayı

Oturum izni ilk verilişte Bundesagentur für Arbeit onayının süresi kadar, ancak en fazla bir yıl için verilir ve üç yıllık azami oturum süresine kadar uzatılır. § 2a Abs. 2 BeschV uyarınca Bundesagentur für Arbeit onayı da en fazla bir yıl için verilir ve yalnızca tanınma işlemi yetkili kurumda fiilen yürütülüyorsa yeniden verilebilir – buna gerekli nitelendirme önlemlerine, ilgili sınavlar dahil, katılım da girer. § 2a Abs. 1 BeschV uyarınca onayın ek şartı, yapılan işin yabancı mesleki nitelikle meslek-alan bağlantısı içinde olması ve tanınma işleminin yapılan işle aynı meslek grubundaki bir meslek için yapılacak olmasıdır. Üç yıllık azami oturum süresinin dolmasından sonra § 16d veya § 19c Absatz 1 AufenthG uyarınca (geçici işlere ilişkin bir BeschV düzenlemesiyle bağlantılı olarak) başka bir oturum izni verilemez; § 9 AufenthG – oturum sürelerinin Niederlassungserlaubnis'e (süresiz yerleşim izni) sayılması – Anerkennungspartnerschaft süresine uygulanmaz. Tüm süre boyunca ek olarak haftada 20 saate kadar bir yan işe izin verilir.

İşveren ile nitelikli çalışan arasındaki anlaşma

DIHK Service GmbH'nin „Unternehmen Berufsanerkennung“ projesinin (Bundesministerium für Bildung und Forschung, Federal Eğitim ve Araştırma Bakanlığı tarafından desteklenen) açıklamalarına göre Anerkennungspartnerschaft anlaşması metin veya yazılı biçimde, örneğin iş sözleşmesinin parçası veya eki olarak yapılmalıdır. Anlaşmada nitelikli çalışanın gelişten hemen sonra tanınma için başvurmayı taahhüt ettiği, işverenin bunun için gerekli nitelendirmeyi mümkün kılmayı taahhüt ettiği ve tanınmanın hedeflendiği somut hedef meslek yer almalıdır; asıl nitelik, Anerkennungspartnerschaft süresince yapılan iş ve hedef meslek arasında meslek-alan bağlantısı bulunmalıdır. Eğitim veya ek nitelendirme için „uygun“ sayılan işveren, ya kendisi meslek eğitimi verme yetkisine sahip olan ya da mesleki ek nitelendirmelerde yeterli, güncel ve kanıtlanabilir deneyimi olan işverendir; bu kaynağa göre şimdiye kadar yalnızca yardımcı personel çalıştırmış ve nitelendirme önlemleriyle hiçbir teması olmamış işverenler uygun değildir. İşveren bu bilgileri „Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis“ (İş İlişkisine Dair Beyan) ve „Zusatzblatt A“ (Ek Form A) formlarında verir.

İşleyiş ve tanınma kararından sonra ne olur

Aynı kaynağa göre Anerkennungspartnerschaft uygulamada dört adımda işler: gelmeden önce ZAB'da mesleki nitelik hakkında dijital bilgi, iş sözleşmesi ve anlaşmanın yapılması, § 16d Abs. 3 AufenthG uyarınca vize başvurusu ve geliş, son olarak işe başlama ve aynı zamanda Almanya'da tanınma işlemine başvurma. Bu kaynağa göre tanınma kararı (Anerkennungsbescheid) diplomanın tam, kısmi eşdeğerliğini veya eşdeğer olmadığını belgeleyebilir. Tam eşdeğerlikte meslek eğitimli nitelikli çalışanlar için olağan oturum iznine (§ 18a AufenthG) geçiş öngörülür. Kısmi eşdeğerlikte – DIHK kaynağına göre örneğin yetkili IHK veya Handwerkskammer tarafından – hangi uyum eğitiminin hangi süreyle gerekli olduğunu listeleyen yazılı bir nitelendirme planı hazırlanır; bu eğitimin tamamlanmasından sonra nitelikli çalışan tam tanınma için bir takip başvurusu yapar ve ardından o da § 18a AufenthG'ye geçer. Üçüncü olası sonuç – eşdeğerlik yok – için incelenen kaynağın kendisi başka adımlar belirtmez; bu konuda kesin bir bilgi yoktur.

Berlin uygulaması: IHK Berlin, Handwerkskammer Berlin, LEA

Tanınmanın kendisinden mesleğe göre olağan tanınma işlemindeki kurumların aynısı sorumludur – IHK meslekleri için IHK FOSA, zanaat meslekleri için Handwerkskammer Berlin, akademik ve genel eğitim diplomaları için ZAB; ayrıntılar, adresler ve Berlin denklik danışmanlığının güncel yapısı (IQ Netzwerk Berlin) „Berlin'de yabancı diplomaların Anerkennung'u“ konu sayfasında yer alır ve burada tekrarlanmaz. Oturum iznine nitelikli çalışan gelişten sonra Landesamt für Einwanderung'da (LEA, Göç Dairesi), Keplerstraße 2, 10589 Berlin adresindeki birimde kendisi başvurur; yazım tarihi itibarıyla LEA'nın özellikle § 16d Abs. 3 AufenthG için ayrı, herkese açık bir hizmet sayfası bulunamamıştır (yukarıdaki „Dikkat“ bölümüne bakın).

Federal hukuk ve Berlin uygulaması

Anerkennungspartnerschaft'ın şartları, süreleri ve hukuki sonuçları tüm Almanya'da aynı şekilde Aufenthaltsgesetz (Oturum Yasası) ve Beschäftigungsverordnung'da (İstihdam Yönetmeliği) düzenlenmiştir. Berlin'e özgü olan, tanınmadan ve olası bir nitelendirme planından somut durumda hangi odanın (IHK Berlin veya Handwerkskammer Berlin) sorumlu olduğu ve yerinde LEA'ya yapılan başvurudur.