Przedłużenie tytułu pobytowego w Berlinie: wniosek na czas, Fiktionsbescheinigung (zaświadczenie fikcji prawnej), zmiana celu pobytu

Podstawy prawne (prawo federalne)

Według § 8 ust. 1 AufenthG do przedłużenia zezwolenia na pobyt stosuje się te same przepisy co do jego udzielenia. Warunki udzielenia danego tytułu muszą więc być ponownie spełnione w momencie przedłużenia. Według § 8 ust. 2 AufenthG przedłużenie może być z reguły wykluczone, jeśli urząd wyraźnie wykluczył je przy udzieleniu lub ostatnim przedłużeniu. § 8 ust. 3 AufenthG wymaga przed przedłużeniem sprawdzenia, czy spełniono obowiązek uczestnictwa w kursie integracyjnym; osoby zobowiązane otrzymują przedłużenie na najwyżej jeden rok, do momentu spełnienia obowiązku. Zgodnie z § 8 ust. 4 AufenthG nie dotyczy to tytułów według § 25 ust. 1–3 AufenthG.

Skutek fikcji prawnej i Fiktionsbescheinigung (§ 81 AufenthG)

Jeśli osoba złoży przed upływem swojego tytułu pobytowego wniosek o jego przedłużenie lub o inny tytuł, dotychczasowy tytuł uznaje się za obowiązujący od momentu jego wygaśnięcia aż do decyzji urzędu ds. cudzoziemców (§ 81 ust. 4 zdanie 1 AufenthG); wyjątkiem są wizy według § 6 ust. 1 AufenthG. Przy spóźnionym złożeniu wniosku urząd może w celu uniknięcia niesprawiedliwych trudności zarządzić dalsze obowiązywanie (§ 81 ust. 4 zdanie 3 AufenthG). Osoba przebywająca legalnie bez tytułu pobytowego – jej pobyt uznaje się od złożenia wniosku aż do decyzji za dozwolony (§ 81 ust. 3 AufenthG). O skutku złożenia wniosku wystawia się Fiktionsbescheinigung (§ 81 ust. 5 AufenthG). Według § 81 ust. 5a AufenthG przewidziana w przyszłym tytule działalność zarobkowa uznawana jest za dozwoloną od momentu zarządzenia wystawienia dokumentu aż do jego wydania; musi to zostać uwzględnione w Fiktionsbescheinigung.

Procedura w Berlinie w LEA

Właściwy jest Landesamt für Einwanderung (LEA). Według LEA dla udzielenia lub przedłużenia następujących tytułów związanych z zatrudnieniem wyłącznie wniosek online: zezwolenie na pobyt dla specjalistów z wykształceniem zawodowym, dla specjalistów z wykształceniem akademickim, zatrudnienie w celach badawczych, Blaue Karte EU, zatrudnienie określonych obywateli, Working-Holiday/Youth-Mobility, Au-pair, wolontariat, poszukiwanie pracy po pobycie na terytorium federalnym oraz od 15.07.2025 Chancenkarte. Po opłaceniu i wysłaniu wniosku pojawia się plik PDF jako potwierdzenie, który zaświadcza dalsze obowiązywanie dotychczasowego tytułu poza dotychczasową datą ważności (nie dotyczy wiz schengeńskich ani już wygasłego statusu). Według przeglądu usług LEA także przedłużenia zezwolenia na pobyt dla działalności samodzielnej/wolnego zawodu oraz z przyczyn humanitarnych można wnioskować online; inne usługi wymagają umówienia terminu przez formularz kontaktowy. LEA według własnych informacji sukcesywnie przekształca kolejne usługi na wniosek online; decydująca jest odpowiednia strona usługi.

Fiktionsbescheinigung w Berlinie (service.berlin.de, usługa 326233): warunkami są legalny pobyt, złożony wniosek o tytuł pobytowy, główne miejsce zamieszkania w Berlinie oraz osobista wizyta; wykluczeni są posiadacze wiz schengeńskich (kategoria C). Dokumenty: paszport lub dokument zastępczy, dotychczasowy tytuł pobytowy, potwierdzenie zameldowania lub umowa najmu z potwierdzeniem wynajmującego. Zaświadczenie wystawiane jest podczas wizyty.

Opłaty za przedłużenie (§ 45 AufenthV, stan na moment zebrania 2026)

Przedłużenie zezwolenia na pobyt, Blauen Karte EU lub karty ICT: 96 euro do trzech miesięcy, 93 euro powyżej trzech miesięcy; zmiana przez zmianę celu pobytu wraz z przedłużeniem: 98 euro. Zniżki i zwolnienia (np. dla obywateli tureckich) podane są na odpowiedniej stronie usługi LEA.

Zmiana celu pobytu

Zmiana celu pobytu wymaga złożenia wniosku o tytuł pobytowy dla nowego celu; jego warunki muszą być spełnione. Uzyskać tytuł na terytorium kraju może według § 39 zdanie 1 nr 1 AufenthV m.in. osoba posiadająca wizę krajową lub zezwolenie na pobyt. Istnieją ustawowe blokady: podczas pobytu w celu studiów według § 16b ust. 4 AufenthG nie można udzielić zezwolenia na pobyt dla tymczasowego zatrudnienia według § 19c ust. 1 AufenthG w powiązaniu z rozporządzeniem o zatrudnieniu. Czy konkretna zmiana jest dopuszczalna, zależy od tytułu wyjściowego i docelowego; pełny przegląd blokad zmiany nie został dla tej strony przeanalizowany. Brak pewnych informacji w tej sprawie. Tytuły dotyczące pracy, studiów i nauki zawodu wyjaśnione są w dziale „Migracja zarobkowa”.

Kwestie otwarte

Konkretne czasy rozpatrywania wniosków przez LEA: brak pewnych informacji w tej sprawie (LEA podaje jedynie, że ze względu na bardzo dużą liczbę wniosków może to trwać). Zasady podróży zagranicznych z Fiktionsbescheinigung: brak pewnych informacji w tej sprawie.