Prawa pracownicze i wyzysk

Niewypłacone wynagrodzenie, mieszkanie związane z pracą, praca przez agencję, czas pracy; gdzie dostać bezpłatną pomoc po polsku.

Sygnały ostrzegawcze

• Mniej niż płaca minimalna, niezapłacone nadgodziny, wypłata „później”, wypłata gotówką bez odcinka.
• Zakwaterowanie załatwione przez pracodawcę z potrąceniami z wynagrodzenia lub utrata mieszkania wraz z pracą.
• Brak pisemnej umowy, umowa tylko w języku, którego nie czytasz, „umowa o dzieło” (Werkvertrag) lub praca tymczasowa przez agencję (Leiharbeit) używane do obejścia przepisów.
• Paszport lub dokumenty zatrzymane przez pracodawcę. Nikt nie może zatrzymywać twoich dokumentów; konkretnej podstawy prawnej tu nie podano.

Gdzie dostać bezpłatną pomoc

• Faire Mobilität (sieć DGB): bezpłatne, poufne porady dla pracowników z Europy Środkowej i Wschodniej; doradcy mówią po polsku; istnieje biuro w Berlinie (aktualne dane kontaktowe na stronie).
• BEMA Berlin (berlińskie centrum porad ds. migracji i dobrej pracy): bezpłatne porady w kilku językach. Aktualne godziny otwarcia i języki nie zostały zweryfikowane.
• Kontrola celna (FKS) sprawdza naruszenia płacy minimalnej i pracę nierejestrowaną: zoll.de.
• Sąd pracy (Arbeitsgericht Berlin) rozstrzyga spory; reprezentować cię może związek zawodowy lub adwokat.

Terminy, których musisz pilnować

• Wypowiedzenie: pozew w ciągu trzech tygodni od otrzymania pisemnego wypowiedzenia (§ 4 KSchG).
• Umowne terminy zawite (Ausschlussfristen): wiele umów i układów zbiorowych wyłącza roszczenia o wynagrodzenie, jeśli nie zgłosi się ich w określonym czasie. Przeczytaj umowę i szybko zapytaj w poradni. Dopuszczalnej długości takich klauzul tu nie omawiamy.
• Roszczenia o płacę minimalną: § 1 MiLoG.

Wstąpienie do związku zawodowego

Związki doradzają członkom w sprawie wynagrodzenia i umów. Zob. DGB.